Interdisciplinary Legal Research

fa امکان‌سنجی حذف قسامه از طرق اثباتی قتل Assessment of Eliminating "Qasameh" as a Method of Homicide Proof تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: هدف تحقیق حاضر، بررسی و امکان سنجی حذف قسامه از طرق اثباتی قتل است. قسامه یکی از طرق اثباتی قتل در قانون مجازات اسلامی ایران است. قسامه از جمله طرق اثباتی است که در آن، شهادت شهود بر اساس علم و یقین نیست، بلکه بر اساس ظن و گمان است. این امر موجب شده است که برخی از حقوقدانان، امکان سنجی حذف قسامه از طرق اثباتی قتل را مطرح کنند. سؤال اصلی تحقیق این است که آیا امکان حذف قسامه از بین طرق اثباتی قتل امکان‌پذیر است؟ فرضیه تحقیق این است که امروزه با توجه به وضعیت موجود امکان حذف قسامه از بین طرق اثباتی قتل امکان‌پذیر است. مواد و روش‌ها: این پژوهش تحلیلی-توصیفی است. ملاحظات اخلاقی: کلیه اصول اخلاقی حاکم در پژوهش، در نگارش این مقاله رعایت شده است. یافته‌ها: با توجه به وضعیت موجود در جامعه و تضعیف اعتقادات دینی و مذهبی افراد نسبت به گذشته اختلاف نظرهای مختلفی شکل گرفته است که برخی معتقدند که بایستی قائل به حذف قسامه بود و در مقابل برخی دیگر قسامه را به‌عنوان دلیلی قانع کننده برای اثبات جرم دانسته‌اند. اما در جهت حذف قسامه از طرق اثباتی قتل دلایل مختلفی ارائه شده است. یکی از دلایل عدم قطعیت در شهادت شهود است. در قسامه، شهادت شهود بر اساس علم و یقین نیست، بلکه بر اساس ظن و گمان است. این امر موجب می‌شود که احتمال صدور حکم اشتباه در مورد متهم وجود داشته باشد، دلیل دیگر، عدم رعایت عدالت می‌باشد. قسامه، روشی غیرعادلانه برای اثبات قتل است. در این روش، متهمی که علیه او قسامه اقامه می‌شود، حتی اگر بی‌گناه باشد، باید تاوان قتل را بپردازد و ممکن است بعضاً از سردشمنی و انتقام‌جویی دست به قسامه بزنند و نهایتاً دلیل دیگر، عدم متناسب بودن با شرایط اجتماعی و فرهنگی امروز است. قسامه، روشی سنتی برای اثبات قتل است که با شرایط اجتماعی و فرهنگی امروز ایران سازگار نیست. با توجه به دلایل ذکر شده، امکان سنجی حذف قسامه از طرق اثباتی قتل، امری قابل بررسی است. نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق نشان می‌دهد که حذف قسامه می‌تواند موجب افزایش قطعیت در احکام کیفری، رعایت عدالت و متناسب بودن با شرایط اجتماعی و فرهنگی امروز ایران شود. Background and Aim: The aim of this research is to examine and assess the feasibility of eliminating "Qesas" as a method of proving homicide. "Qasameh" is one of the methods of proving homicide in the Islamic Penal Code of Iran. Unlike other methods, "Qasameh" relies on conjecture and suspicion rather than eyewitness testimony based on knowledge and certainty. This has led some legal scholars to consider the feasibility of removing "Qasameh" from the methods of proving homicide. The main research question is whether it is feasible to eliminate "Qasameh" among the methods of proving homicide. The research hypothesis suggests that in today's context, removing "Qasameh" from the methods of proving homicide is possible. Materials and Methods: This research is a analytical-descriptive research. Ethical Considerations: All ethical principles have been observed in the writing stages of this research. Findings: Due to the current societal conditions and the weakening of individuals' religious and ideological beliefs compared to the past, various opinions have emerged. Some believe in the necessity of eliminating "Qasameh" while others consider it a convincing evidence for proving crimes. However, various reasons have been presented in favor of eliminating "Qasameh" as a method of proving homicide. One reason is the lack of certainty in eyewitness testimony. In "Qasameh" eyewitness testimony is based on conjecture and suspicion rather than knowledge and certainty. This increases the likelihood of issuing an erroneous verdict against the accused. Another reason is the violation of justice. "Qasameh" is an unfair method of proving homicide, where the accused, even if innocent, may have to pay the penalty for homicide and may face animosity and revenge, leading to further complications. The final reason is the lack of proportionality with contemporary social and cultural conditions. "Qasameh" is a traditional method of proving homicide that is incompatible with the current social and cultural conditions in <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Iran</st1:place></st1:country-region>. Considering the mentioned reasons, the feasibility assessment of eliminating "Qasameh" as a method of proving homicide is a subject worth investigating. Conclusion: Removing "Qasameh" could enhance certainty in criminal judgments, ensure justice, and align with the current social and cultural conditions in <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Iran</st1:place></st1:country-region>.   قسامه, قتل, اثبات جرم, ادله اثبات. Qasameh, Homicide, Crime Proof, Proving Evidence. 65 73 http://ilrjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-626-1&slc_lang=fa&sid=1 Nasibeh Sadat Ahmadi نسیبه السادات احمدی 1003194753284600911 1003194753284600911 Yes Ph.D Student, Department of Criminal Law & Criminology, Faculty of Humanity, Shahrekord Branch, Islamic Azad University, Shahrekord, Iran. دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران. Seyed Abbas Jazaeri سید عباس جزایری Abbas.jazeri@gmail.com 1003194753284600912 1003194753284600912 No Assistant Professor, Department of Criminal Law & Criminology, Faculty of Humanity, Shahrekord Branch, Islamic Azad University, Shahrekord, Iran. (Corresponding Author) استادیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران. (نویسنده مسؤول)