fa سیاست کیفری در مقابله با جنایات نسل کشی: مطالعه تطبیقی میان عراق و ایران تخصصي Special پژوهشي Research <p data-pm-slice="1 1 []">این پژوهش مسئولیت کیفری مشارکت کننده و معاون در جنایت نسل کشی را در حقوق عراق و ایران بررسی می کند و بر اشخاصی تمرکز دارد که مباشر اصلی نیستند، اما از طریق مشارکت، تحریک، فراهم کردن وسایل یا تسهیل ارتکاب در تحقق جرم نقش دارند. پژوهش ابتدا مفهوم نسل کشی و قصد خاص لازم برای تحقق آن را بیان می کند و سپس صورت های مشارکت و معاونت را در دو نظام حقوقی مقایسه می نماید. در حقوق عراق، مواد 11 و 15 قانون دادگاه عالی کیفری عراق و مواد 47 تا 50 قانون مجازات عراق بررسی می شود. این مقررات مسئولیت ناشی از ارتکاب مشترک، دستور، تحریک، توافق، فراهم کردن وسایل و کمک به ارتکاب جرم را تعیین می کنند. در حقوق ایران، مواد 125، 126 و 127 قانون مجازات اسلامی 1392 درباره شرکت در جرم، معاونت، وحدت قصد، رابطه زمانی رفتار معاون و مرتکب و مجازات معاون مطالعه می شود. پژوهش همچنین امکان اعمال این قواعد بر رفتارهای مرتبط با نسل کشی را با توجه به ویژگی جرم و اصول حقوق کیفری بین المللی ارزیابی می کند. هدف پژوهش تعیین حدود مسئولیت شریک و معاون، تمایز آنان از مباشر و محرک، بررسی نقش قصد و علم و مقایسه رویکرد دو کشور است. نتیجه نشان می دهد که مسئولیت کیفری باید بر رابطه دقیق میان رفتار مشارکت کننده یا معاون و جرم اصلی استوار باشد تا پاسخگویی مؤثر تضمین شود و مسئولیت از حدود قانونی فراتر نرود.</p> <p>Abstract:</p> <p>This study examines the criminal liability of participants and accomplices in the crime of genocide under Iraqi and Iranian law, focusing on persons who are not principal perpetrators but contribute through participation, incitement, provision of means, or facilitation. It first explains the concept of genocide and the specific intent required for its commission, then compares the forms of participation and complicity in both legal systems. In Iraqi law, Articles 11 and 15 of the Law of the Iraqi High Criminal Court, together with Articles 47 to 50 of the Iraqi Penal Code, are analyzed. These provisions regulate liability arising from joint commission, ordering, incitement, agreement, provision of means, and assistance in committing the crime. In Iranian law, Articles 125, 126, and 127 of the Islamic Penal Code of 2013 are examined with regard to participation, complicity, unity of intent, the temporal relationship between the conduct of the accomplice and the principal offender, and punishment. The study also evaluates the applicability of these general rules to genocide in light of its specific nature and principles of international criminal law. It concludes that liability must be based on a precise connection between the participant&rsquo;s or accomplice&rsquo;s conduct and the principal crime, ensuring accountability without extending responsibility beyond statutory limits.</p> جنایات نسل کشی, سیاست کیفری, مسئولیت کیفری, تعقیب قضایی, حمایت از بزه دیدگان, جبران خسارت, جلوگیری از بی کیفری Genocide Crimes, Criminal Policy, Criminal Liability, Prosecution, Victim Protection, Reparation, Prevention of Impunity. 89 102 http://ilrjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1667-1&slc_lang=fa&sid=1 Kareem Abdulmahdi Hadi کریم عبدالمهدی هادی karemalkenani@yahoo.com 10031947532846001566 10031947532846001566 Yes PhD Student, Faculty of Law, University of Qom, Qom, Iran. دانشجوی دکتری حقوق کیفری، دانشگاه قم، قم، ایران. Muhammad Ali Haji Dehabadi محمد علی حاجی ده آبادی Dr-hajidehabadi@yahoo.com 10031947532846001567 10031947532846001567 No Associate Professor, Faculty of Law, University of Qom, Qom, Iran. دانشیار، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران.