Interdisciplinary Legal Research

fa واکاوی فقهی و حقوقی نهاد فرانچایز در پرتو لایحه‌ی تجارت ایران (با تأکید بر مرحله‌ی پیش‌قراردادی) A Jurisprudential and Legal Analysis of the Franchise Institution in Light of the Iranian Commercial Bill (With an Emphasis on the Pre-contractual Phase) تخصصي Special پژوهشي Research از جمله قراردادهایی که پس از ظهور و شناساییِ نظام‌مند حقوق مالکیت فکری و به‌طور خاص در لایحهی تجارت ایران بدان تصریح گردیده، قرارداد فرانچایز است. این قرارداد، رابطه‌ای حقوقی است میان امتیاز دهنده، به‌عنوان دارنده حقوق مالکیت فکری از یک‌سو، و امتیاز گیرنده از سوی دیگر که به‌منظور بهره‌برداری از پاره‌ای حقوق مالکیت فکری متعلق به امتیاز دهنده، برای مدتی معین منعقد می‌گردد. این قرارداد به‌صورت امروزی، فاقد پیشینه در منابع فقهی است و از همین رو تا پیش از تصویب لایحهی تجارت ایران، در قوانین موضوعه کشور بدان اشاره‌ای نشده بود. این مقاله با اتخاذ روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به مبانی فقهی-حقوقی، می‌کوشد ضمن تحلیل و احراز مشروعیت، به نقد و ارزیابی تقنینی مرحلهی پیش‌قراردادی نهاد فرانچایز در لایحهی تجارت بپردازد. برآیند پژوهش حکایت از آن دارد که مواد پیش‌قراردادی لایحهی تجارت، هر چند در کلیّت خود با اصول و موازین حقوق اسلامی سازگاری و همخوانی دارد، اما در پاره‌ای موارد کاستی‌ها و ابهاماتی وجود دارد که ضرورت اصلاح، تکمیل، الحاق تبصره‌های تفسیری یا حتی افزودن ماده‌ای مستقل را ایجاب می‌کند؛ بدین‌سان، تحقق رقابتی مشروع و کارآمد در شبکۀ فرانچایز، در گرو بازنگری و تدقیق مقررات موجود خواهد بود.   <table class="MsoTableGrid" style="border-collapse:collapse; border:none"> <tbody> <tr> <td style="width:425px; padding:0cm 7px 0cm 7px; height:124px">The franchise agreement is among the types of contracts explicitly addressed following the emergence and systematic recognition of intellectual property rights—specifically within the Iranian Commercial Bill. This agreement constitutes a legal relationship between a franchisor (the holder of intellectual property rights) and a franchisee, established for a defined period to facilitate the exploitation of certain intellectual property rights belonging to the franchisor. In its modern form, this type of agreement lacks a precedent in traditional jurisprudential sources; consequently, prior to the introduction of the Iranian Commercial Bill, it had not been mentioned in the country’s statutory laws. Employing a descriptive-analytical approach and drawing upon jurisprudential and legal foundations, this article seeks to analyze and establish the legitimacy of the franchise institution, while also providing a legislative critique and evaluation of its pre-contractual phase as presented in the Iranian Commercial Bill. The findings of this research indicate that, while the pre-contractual provisions of the Commercial Bill are generally consistent and compatible with the principles and standards of Islamic law, there remain certain shortcomings and ambiguities. These issues necessitate revisions, supplementation, the inclusion of interpretive notes, or even the addition of a separate, independent article. Consequently, the realization of legitimate and efficient competition within a franchise network depends upon the review and refinement of the existing regulations.</td> </tr> </tbody> </table> فرانچایز, مرحله پیش قراردادی, امتیاز دهنده, امتیاز گیرنده, قرارداد فرانچایز, نمایندگی تجاری. Franchise, Pre-Contractual Stage, Franchisor, Franchisee, Franchise Agreement, Commercial Agency. 87 99 http://ilrjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1321-17&slc_lang=fa&sid=1 Ali Nejati Fard علی نجاتی فرد 10031947532846001544 10031947532846001544 No Al-Mustafa International University, Iran. دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. Siamak Qiasi Sarki سیامک قیاسی سرکی 10031947532846001545 10031947532846001545 Yes Al-Mustafa International University, Iran.S دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. Alireza Entezari Najafabadi علیرضا انتظاری نجف آبادی 10031947532846001546 10031947532846001546 No Al-Mustafa International University, Iran. دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.