:: دوره 2، شماره 2 - ( فصلنامه پژوهش‌های حقوقی میان‌رشته‌ای، تابستان 1400 ) ::
جلد 2 شماره 2 صفحات 128-118 برگشت به فهرست نسخه ها
مسؤولیت قاضی در صدور و اجرای حکم
علی یوسفی آهنگرکلایی1 ، علی اکبر ایزدی فرد2 ، علی اکبر ابوالحسینی3 ، حمید ابهری4
1- دانشجوی دکتری، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران.
2- استاد، گروه فقه و حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. (نویسنده مسؤول)
3- دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران.
4- استاد، گروه فقه و حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
چکیده:   (2557 مشاهده)
زمینه و هدف: قضاوت به حق می­تواند ظلمی را بردارد و قضاوت به ناحق ظلمی را ایجاد کند. لذا قانونگذار در کنار قضاوت، عنصر دیگری تعبیه کرده تا خسارت ناشی از قضاوت به ناحق را جبران نماید. بررسی این امر از اهداف این تحقیق است.
مواد و روش‌ها: این پژوهش از نوع نظری و بنیادی بوده و روش انجام آن اسنادی و کتابخانه­ای می­باشد.
ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.
یافته‌ها: مقنن نه قاضی را چنان مسؤول کرده که عملاً به تعطیلی قضا بیانجامد و یا قاضی جسارت و شهامت قضاوت را از دست بدهد و نه چنان مصون قرار داده که به سهل انگاری و بی­توجهی کشیده شود. لذا در برخی از موارد جبران خسارت و ضرر را بر عهده خود قاضی قرار داده و در برخی موارد، حکومت و بیت‌المال را مسؤول جبران خسارت قرار داده است.
نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد که اگر خسارت وارده توسط قاضی، ناشی از تقصیر عمدی یا غیرعمدی و تخلف ولی مغایر با ضوابط قانونی باشد، شخصاً ضامن جبران خسارت وارده مادی و معنوی بوده که در صورت حیات قاضی با یکی از راهکارهای ترمیم عینی (حالت قبل از وقوع جرم) اعاده وضع، جبران مالی، هتک حیثیت، عودت آبرو افراد به حالت سابق و لزوم پرداخت غرامت باید ضرر وارده را جبران نماید. امّا پس از مرگ قاضی، خسارت از ترکه یا میراث وی جبران می­گردد. اما درصورتیکه قاضی در صدور رأی اشتباه یا خطا کند و بدون هیچ سوء نیتی حکم ناصواب صادر نماید، خسارت از بیت­المال پرداخت خواهد شد.
واژه‌های کلیدی: قضاوت، جهل حکمی و موضوعی، قصور و تقصیر، مسؤولیت قاضی.
متن کامل [PDF 732 kb]   (757 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1400/3/1 | ویرایش نهایی: 1400/3/17 | پذیرش: 1400/4/6 | انتشار: 1400/4/10


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 2، شماره 2 - ( فصلنامه پژوهش‌های حقوقی میان‌رشته‌ای، تابستان 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها