Interdisciplinary Legal Research

fa تعیین معیار عسروحرج موجب طلاق در پرتو نظریات فقهی Determining the Criteria of Hardship (ʿUsr wa Ḥaraj) Leading to Divorce in Light of Jurisprudential Opinions تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: شکی نیست که قاعده نفی عسروحرج از قواعد امتنانی است که خداوند رحمان بر بندگان جعل نموده است و اساس جعل و تشریع قاعده لطف و امتنان بر بندگان این است که برای تمام مکلفین نباید احکام حرجی و مشقّت‌بار باشد و هرگاه مشقّتی تحمل‌ناپذیر از اجرای احکام نخستین و اولیه به‌وجود آید، این قاعده آن حکم را تعدیل می‌نماید. در این مسیر به‌خصوص در مسائل اجتماعی و خانوادگی تبیین ضابطه و معیار عسروحرج در تعیین وضعیت حکم قاضی و تعیین دقیق مصادیق عسروحرج از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. مواد و روش‌ها: اطلاعات این مقاله به‌صورت کتابخانه‌ای گردآوری شده و به روش تحلیلی ـ توصیفی مورد بررسی قرار گرفته است. ملاحظات اخلاقی: کلیه اصول اخلاقی حاکم در پژوهش، در نگارش این مقاله رعایت شده است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: بعد از بررسی نظریات متعدد فقهی و همچنین رویه قضایی حاکم معلوم گردید که ضابطه عینی و شخصی به‌دلیل توالی فاسدی که دارند باید مورد تجدیدنظر قانون‌گذار و به‌تبع آن محاکم قرار بگیرند و ضابطه بینابین مورد پذیرش قرار بگیرد، به این معنی که نه‌تنها متعارف‌بودن عسروحرج، بلکه نظر زوجه در تلقی‌کردن عسروحرج نیز مد نظر قانون و محاکم قرار بگیرد.   Background and Aim: There is no doubt that the principle of 'Nafiy Usr wa Haraj' (the elimination of hardship and distress) is a principle of grace that the Merciful God has established for His servants. The foundation of establishing and legislating this principle is based on kindness and grace to the servants, so that for all the obligated individuals, the laws should not be burdensome and arduous. Whenever unbearable hardship arises from the enforcement of the initial and primary rules, this principle modifies that rule. In this regard, particularly in social and familial matters, clarifying the criterion and standard of hardship while determining the judges' ruling and precisely identifying instances of hardship hold special importance. Materials and Methods: This research is a analytical-descriptive research. Ethical Considerations: All ethical principles have been observed in the writing stages of this research. Findings &Conclusion:After examining numerous jurisprudential opinions as well as the prevailing judicial practice, it has been concluded that both objective and subjective criteria, due to the corrupt consequences they entail, should be reconsidered by the legislator and, by extension, the courts. Instead, a middle-ground criterion should be adopted, meaning that not only the conventional understanding of "difficulty and hardship" (ʿUsr o ḥaraj) but also the opinion of the wife regarding the perception of such hardship should be considered by both the law and the courts عسروحرج موجب طلاق, حرج شخصی, حرج نوعی, ماده 1130 قانون مدنی, فقه. Difficulty And Hardship Leading To Divorce, Personal Hardship, General Hardship, Article 1130 of The Civil Code, Jurisprudence. 45 63 http://ilrjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-618-1&slc_lang=fa&sid=1 اکرم مهربان a.mehraban_46@yahoo.com 10031947532846001083 10031947532846001083 No Ph.D Student of Jurisprudence and Fundamentals of Law, Babol Branch, Islamic Azad University, Babol, Iran. دانشجوی دکتری، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران. Mohammad Ali Kheirollahi محمدعلی خیراللهی Mohammadali.Kheirollahi@yahoo.com 10031947532846001084 10031947532846001084 Yes Assistant Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Law, Babol Branch, Islamic Azad University, Babol, Iran. (Corresponding Author) استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران. (نویسنده مسوول) سید ابراهیم قدسی ghodsi@umz.ac.ir 10031947532846001085 10031947532846001085 No Associate Professor, Department of Criminal Law and Criminology University of Mazandaran, Babolsar, Iran. دانشیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.