fa مسؤولیت مدنی شرکت‌های صنعتی در قبال خسارات زیست‌محیطی؛ مطالعه موردی شرکت نیشکر هفت‌تپه تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:11pt"><span style="background:#f2f2f2"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:Mitra">این پژوهش به بررسی مسؤولیت زیست‌محیطی شرکت‌های بزرگ صنعتی در ایران با تمرکز بر مطالعه موردی شرکت نیشکر هفت‌تپه پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که چهارچوب سنتی مسؤولیت مدنی در ایران، مبتنی‌بر قواعدی چون اتلاف، تسبیب و ضمان، در مواجهه با خسارات زیست‌محیطی گسترده و جمعی کارایی محدودی دارد. مقایسه تطبیقی با نظام‌های حقوقی اتحادیه اروپا و ایالات متحده نشان می‌دهد که این کشورها با پذیرش مفاهیم نوین، مانند مسؤولیت بدون تقصیر، مسؤولیت پیشگیرانه و جبران خسارت اکولوژیک، توانسته‌اند پاسخگویی شرکت‌ها را تقویت کنند و عدالت زیست‌محیطی را محقق سازند. مطالعه موردی هفت‌تپه نشان داد که این شرکت با آلودگی آب، خاک و هوا، تهدید تنوع زیستی و بحران‌های بهداشتی، نمونه‌ای بارز از خلأهای قانونی و نهادی در ایران است. بر این اساس، برای ارتقای پاسخگویی زیست‌محیطی شرکت‌ها در ایران، اصلاحات تقنینی، ایجاد دادگاه‌های تخصصی محیط زیست، طراحی سازوکارهای نظارت مشارکتی، پیش‌بینی نظام جبران خسارت جمعی و الزام به بازسازی اکولوژیک ضروری است. چنین اصلاحاتی می‌تواند زمینه تحقق عدالت زیست‌محیطی، افزایش اعتماد عمومی و حرکت به‌سمت توسعه پایدار را فراهم کند</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:Mitra">.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> This study examines the environmental liability of large industrial companies in Iran, focusing on a case study of the Haft-Tappeh Sugarcane Company. The findings indicate that the traditional framework of civil liability in Iran, based on rules such as Itlaf (Direct Destruction), Tasbib (Causation), and Daman (Guarantee), has limited effectiveness in dealing with extensive and collective environmental damages. A comparative analysis with the legal systems of the European :union: and the United States reveals that these jurisdictions have strengthened corporate accountability and achieved environmental justice by adopting modern concepts such as strict liability, precautionary liability, and ecological compensation. The case study of Haft-Tappeh demonstrates that the company&rsquo;s activities&mdash;leading to water, soil, and air pollution, threats to biodiversity, and health crises&mdash;represent a clear example of legal and institutional gaps in Iran. Accordingly, to enhance environmental accountability in Iran, legislative reforms, the establishment of specialized environmental courts, the design of participatory monitoring mechanisms, and the implementation of collective compensation and ecological restoration systems are essential. Such reforms can provide the basis for achieving environmental justice, increasing public trust, and moving toward sustainable development مسؤولیت زیست‌محیطی, شرکت نیشکر هفت‌تپه, حقوق خصوصی, خسارت اکولوژیک, عدالت زیست‌محیطی, توسعه پایدار, اتحادیه اروپا, ایالات متحده. Environmental Liability, Haft-Tappeh Sugarcane Company, Comparative Law, Ecological Damage, Sustainable Developmen 47 77 http://ilrjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1134-1&slc_lang=fa&sid=1 Faisal Kaab umair فیصل کعب عمیر F.kabomar15@gmail.com 10031947532846001372 10031947532846001372 Yes Ph.D Student, Al-Mustafa International University, Ahwaz, Iran. دانشجوی دکتری، دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، اهواز، ایران. Mansour Attasheneh منصور عطاشنه m.atasheneh@scu.ac.ir 10031947532846001373 10031947532846001373 No Assistant Professor, Department of Private Law, Al-Mustafa International University, Ahwaz, Iran. گروه حقوق خصوصی، دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، اهواز، ایران.