Interdisciplinary Legal Research

fa تحلیل چیستی حکمیت در فقه امامیه و حقوق افغانستان An Analysis of the Nature of Arbitration in Imami Jurisprudence and Afghan Law تخصصي Special پژوهشي Research حکمیت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین روش‌های حل اختلاف در خارج از دادگاه، کاربرد زیادی در رسیدگی و حل اختلافات دارد. در فقه امامیه و حقوق افغانستان نیز این روش به رسمیت شناخته شده است؛ ولی باید گفت که کاربست آن در گستره دادرسی، آنگاه موجه و منطقی خواهد بود که ماهیت آن روشن شده باشد. براین اساس، پرسش از چیستی حکمیت قابل طرح است که پژوهش فرارو با روش توصیفی-تحلیلی و ابزار کتابخانهای در پی پاسخ بدان است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که به صورت کلی درباب چیستی دیدگاه چهارگانه قراردادی، مختلط، مستقل و قضایی قابل سنجش هستند. به صورت کلی باید گفت که نمیتوان با اصرارورزی بر یک دیدگاه چیستی حکمیت را تحلیل کرد؛ بلکه این نهاد با توجه به عرصههای کاربستش باید چیستیشناسی گردد. این بدان معنا است که نمیتوان دیدگاه ویژهای را به صورت مطلق و عمومی انگاشت.   Arbitration is one of the most important methods of alternative dispute resolution (ADR) outside the courts and plays a significant role in the adjudication and settlement of disputes. This method is also recognized in Imami jurisprudence and the legal system of Afghanistan. However, its application within the scope of judicial proceedings can be considered justified and rational only when its nature has been clearly established. Accordingly, the question of the nature and legal character of arbitration arises. The present study seeks to address this question through a descriptive-analytical approach and library-based research methods. The findings indicate that, in general, four theoretical approaches can be identified regarding the nature of arbitration: the contractual, mixed, independent, and judicial approaches. Overall, it can be argued that the nature of arbitration cannot be adequately analyzed by insisting exclusively on one particular approach. Rather, this institution should be examined in light of the different contexts in which it is applied. This means that no single approach can be regarded as universally and absolutely applicable to all forms of arbitration.   حکمیت, چیستی حکمیت, دادرسی, فقه امامیه, حقوق افغانستان Arbitration, Nature of Arbitration, Judicial Proceedings, Imami Jurisprudence, Afghan Law. 111 121 http://ilrjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1667-7&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Shojaei علیرضا شجاعی No Ph.D Student in Private Law, Al-Mustafa International University, Qom, Iran. دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. (نویسنده مسؤول) Mohsen Malek Afzali محسن ملک افضلی No Assistant Professor, Department of Law, University of Yazd, Yazd, Iran. استادیار، گروه حقوق، دانشگاه یزد، یزد، ایران Siamak Qiasi Sarak سیامک قیاسی سرک No Assistant Professor, Al-Mustafa International University, Qom, Iran. استادیار، دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.