:: دوره 2، شماره 4 - ( فصلنامه پژوهش‌های حقوقی میان‌رشته‌ای، زمستان 1400 ) ::
جلد 2 شماره 4 صفحات 71-55 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی فقهی بیع اعضای بدن انسان مرده
مهدی محمدیان امیری
استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران. (نویسنده مسؤول)
چکیده:   (2217 مشاهده)
زمینه و هدف: بر اساس آیات و روایات، خرید و فروش اشیاء متنجس حرام شمرده شده است. از جمله این اشیاء متنجس، عضو جدا شده از بدن انسان زنده و اعضای بدن میت است. این مقاله به دنبال بررسی خرید و فروش (بیع) اعضای بدن انسان مرده در موارد مقصوده عقلائیه است.
مواد و روش‌ها: این پژوهش یک مقاله توصیفی تحلیلی است.
ملاحظات اخلاقی: ملاحظات اخلاقی در نگارش این پژوهش رعایت شده است.
یافته‌ها: با بررسی این نصوص این نتیجه حاصل گردید که علت حرمت، نجاست ذاتی جسد فاقد روح و عدم مالیت آن و نوع استفاده آن در گذشته است، زیرا عده‌ای این اعضا را برای خوردن استفاده می‌کردند. از این‌رو خرید و فروش عضو بدن برای این مقصود حرام شد. بسیاری فقهای امامیه فتوی بر حرمت خرید و فروش اعضای بدن انسان زنده و مرده داده‌اند. در روزگار ما با تغییر زمان و مکان و تغیر در بهره‌برداری از اعضای بدن که برای امور پزشکی است، هدف نجات جان انسانی دیگر می‌باشد. از این‌رو بیع اعضای بدن دارای مصلحت خواهد بود. بنابراین عده‌ای از فقها نظریه هبه یا هدیه اعضای بدن را مطرح کرده و با این عقد، اهداء عضو بدن انسان (زنده یا مرده) را جایز شمردند. در کنار این نظریه بعضی بیع اعضای بدن انسان زنده را نیز جایز می‌دانند، اما در خصوص انسان مرده قائل به حرمت هستند.
نتیجه‌گیری: خرید و فروش با تکیه بر اطلاق ادله­ مجوزه­ بیع، بناء عقلاء و قاعده دفع ضرر، جایز است.
واژه‌های کلیدی: بیع، مالکیت، اعضای بدن انسان مرده، جواز.
متن کامل [PDF 1170 kb]   (869 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1400/7/28 | ویرایش نهایی: 1403/11/12 | پذیرش: 1400/9/10 | انتشار: 1400/10/11


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 2، شماره 4 - ( فصلنامه پژوهش‌های حقوقی میان‌رشته‌ای، زمستان 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها