:: دوره 3، شماره 3 - ( فصلنامه پژوهش‌های حقوقی میان‌رشته‌ای 1401 ) ::
جلد 3 شماره 3 صفحات 66-55 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی ‌تحلیلی ماجرای‌ بر ‌دار‌‌ کردن ‌حسنک‌وزیر در تاریخ ‌بیهقی ازمنظر جرم‌شناسی و سیاست‌جنایی
فاطمه نوری
استادیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران. (نویسنده مسؤول)
چکیده:   (1746 مشاهده)
زمینه و هدف: تاریخ­ بیهقی مهم­ترین اثر خواجه­ ابوالفضل­ محمد­بن­ حسین بیهقی (385 -470 ه.ق) دبیر فاضل و مشهور دربار غزنویان است که در شرح تاریخ ­آل­سبکتگین از آغاز دولت آن خاندان تا اوایل سلطنت سلطان ابراهیم­ بن­ مسعود نوشته ­شده ­است. این دانشمند با نقل حوادث تاریخی واقعی، ادبی و اجتماعی زمان خود، آموزه­های عمیقی درباره علت­یابی انحرافات اجتماعی و چرایی وقوع بزه و شیوه­ های مقابله با بزهکاران را بیان نموده که از رهگذر مطالعه آن­ها می­ توان به نظریه­ ها و اندیشه­ های نوین جرم­شناسی و سیاست­ جنایی دست­ یافت.
مواد و روش‌ها: روش تحقیق در این مقاله تحلیل محتوا بوده است.
ملاحظات اخلاقی: تمام اصول اخلاقی در نگارش این مقاله رعایت شده است.
یافته‌ها و نتیجه‌گیری: بیهقی در اثر ارزنده خود در ورای روایت ماجرای به ­دار ­آویختن ­حسنک ­وزیر که ناشی از انتقام، فتنه‌انگیزی و اتهامات بد­ دینی است؛ به تشریح فضای کیفری حاکم بر جامعه آن زمان پرداخته و افق­های گوناگونی از مفاهیم را با هدف تبیین ساختار مشخصی از سیاست جنایی زمانه را مستندگونه عرضه می­ کند. بیشتر بیان این واقعیت است که نبود پایگاه اجتماعی و فرایند برچسب­ زنی و ساختار معیوب سیاست جنایی در جرم­ انگاری و کیفرگذاری مؤثر بوده است و این مسأله باعث شکل­ گیری این باور می­گردد که رویکرد جرم­ شناسی و سیاست جنایی به جرم خوانش تاریخی نیز دارد. این بررسی نشان­ می­دهد که در این ماجرای تاریخی بر جلوه­ هایی از جرم­شناسیِ واکنش­ اجتماعی و نیز به‌کار­گیری سیاست­ جنایی ریسک­ مدار، تفریدزدا، عوام­گرا و سزاگرا تأکید شده­ است.
 
واژه‌های کلیدی: غزنویان، تاریخ‌ بیهقی، حسنک‌وزیر، جرم‌شناسیِ واکنش‌اجتماعی، سیاست‌جنایی.
متن کامل [PDF 759 kb]   (856 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1401/4/23 | ویرایش نهایی: 1403/11/12 | پذیرش: 1401/6/2 | انتشار: 1401/7/1


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 3، شماره 3 - ( فصلنامه پژوهش‌های حقوقی میان‌رشته‌ای 1401 ) برگشت به فهرست نسخه ها