fa متافیزیک، معرفت‌شناسی، اخلاق و مبنای فلسفی مسؤولیت مدنی در پارادایم اقتصادی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:Mitra;">زمینه و هدف:</span></span></strong> <span style="font-family:Mitra;">پرسش اصلی این مقاله این است که در بحث از قاعده‌ مسؤولیت مدنی، آیا چیزی تحت عنوان پس‌زمینه‌ فلسفی خاصِ هر نظریه‌ی خاص، برای نمونه تقصیرگرایی یا نظریه‌ مسؤولیت محض یافتنی است؟ البته صرفاً در پارادایم اقتصادی؛ یعنی آنجا که در مسؤولیت مدنی به دید</span><span style="font-family:B Mitra;">ۀ</span><span style="font-family:Mitra;"> شیوه‌ای برای تخصیص هزینه‌های یک رخداد نگریسته می‌شود</span><span style="color:black;"><span style="font-family:Mitra;">.</span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:Mitra;">مواد و روش‌ها:</span></span></strong> <span style="font-family:Mitra;">‌</span><span style="font-family:Mitra;">این پژوهش کتابخانه‌ای و به شیوه‌ی پژوهش‌های</span><span style="font-family:Mitra;"> توصیفی</span><span style="font-family:Mitra;">-</span><span style="font-family:Mitra;">تحلیلی </span><span style="font-family:Mitra;">به اجرا درآمده است</span><span style="color:black;"><span style="font-family:Mitra;">.</span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:Mitra;">ملاحظات اخلاقی:</span></span></strong> <span style="font-family:Mitra;">در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است</span><span style="font-family:Mitra;">.</span><span style="color:black;"><span style="font-family:Mitra;"></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:Mitra;">یافته‌ها:</span></span></strong> <span style="font-family:Mitra;">استدلال شده که تقصیرگرایی و نظریه‌های مسؤولیت محض در پارادایم اقتصادی (1) فی‌حدنفسه مستلزم تصدیق انگاره‌ اراده‌ آزاد، تصدیق یا تکذیب جبر طبیعی یا الهیاتی نیستند و می‌توانند نسبت به این منازعات فلسفی بلااقتضاء باشد؛ (2) در شرایطی که اخلاق، خود مبتنی بر محاسبات هزینه-فایده باشد، همراهی مسؤولیت حقوقی و اخلاقی را به واسطه‌ بهره‌مندی از یک مبنای محاسباتی مشترک خواهیم داشت و نه تلازم این دو را؛ (3) مستلزم ناشناخت‌گرایی‌اند و (4) فهم اقتصادی از این نظریه‌ها، تأثیری بر چگونگی وابستگی این نظریه‌ها‌ به مناقشات فلسفی در باب مفاهیم علیت و سببیت ندارد</span><span style="color:black;"><span style="font-family:Mitra;">.</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:Mitra;"></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:Mitra;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong> <span style="font-family:Mitra;">ناشناخت‌گرایی، عدم ابتنای مسؤولیت حقوقی بر مسؤولیت اخلاقی، استقلال و تأثیرناپذیری قاعده‌ مسؤولیت مدنی در این پارادایم از مناقشات فلسفی پیرامون اختیار انسانی و همچنین مناقشات فلسفی دیرپا در باب مفهوم علیت همگی از لوازم تعبیر اقتصادی از نظریه‌های مسؤولیت مدنی‌اند</span><span style="font-family:Mitra;">.</span><span style="color:black;"><span style="font-family:Mitra;"></span></span></span></div> <strong>Background and Aim</strong>: Some jurists use criterions like strict liability or fault as the philosophical basis of civil liability in economic paradigm. This article, aims to exploring relationship between these criterions and some epistemological, ethical and ontological debates; Or to be more precise, dependence of using these criterions on some main philosophical debates.<br> <strong>Materials and Methods</strong>: This research has been carried out in a library using descriptive-analytical research methods.<br> <strong>Ethical Considerations:</strong> Ethical considerations related to writing texts and referring to sources was observed.<br> <strong>Findings:</strong> It has been argued that in this paradigm, Strict Liability, and Fault-based civil liability (1) do not imply free will, determinism or indeterminism, fatalism and they can be impartial to philosophical disputes over these philosophical themes. Then it has been argued that if we presuppose utilitarianism in ethics, that is, in a situation where ethics itself is based on cost-benefit calculations, then we will have the consistency between legal and moral responsibility using a common computational basis. However, we cannot inference an implication relationship in this context. We continued that in Economic paradigm, Strict Liability and Fault-based civil liability both imply non-Cognitivism.<br> <strong>Conclusion:</strong> Economic understanding of these theories has no effect on how they relate to philosophical controversies (on the concepts of causality). پارادایم اقتصادی, تقصیرگرایی, مسؤولیت محض, مسؤولیت مدنی, ناشناخت‌گرایی, سببیت. Economic Paradigm, Fault-based civil liability, Strict Liability, Causality, Non-cognitivism 27 41 http://ilrjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-224-1&slc_lang=fa&sid=1 مهدی غیاثوند mahdi.ghiasvand@khu.ac.ir 1003194753284600717 1003194753284600717 Yes Assistant professor, Department of Philosophy, Kharazmi University, Tehran, Iran. (Corresponding Author) استادیار، گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول)