Interdisciplinary Legal Research

fa بدمدیریتی به مثابه جرم دولتی؛ امکان‌سنجی و چالش‌های پیش‌روی، با تأکید بر پاندمی کووید-19 Mismanagement as a State Crime; Emphasis on the Covid-19 تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: جرایم دولتی، هنجارهایی بهظاهر قانونی هستند که آشکارا سبب نقض حقوق بنیادین افراد میشود و ناکارآمدیِ قوانین در پیشگیری از ظهور آنها، وجوب جرمانگاری چنین رفتارهایی را ایجاب مینماید. امروزه به رسمیت شناختن مفهوم نوظهور جرایم دولتی، ضرورتی اجتناب ناپذیر برای حفظ حقوق بنیادین بشر، از جمله حق بر سلامت شهروندان است؛ لکن محظوراتی مانع تحقق آن و فارق دانستن دولتها از مسؤولیت کیفری در قبال ارتکاب رفتارهای غیرقانونی شده است. رفتارهایی از جمله نقض گستردۀ حق بر سلامت شهروندان، اعمال تبعیض ناروا در عرضه خدمات درمانی شایسته را میتوان از جرایم غیرقانونیِ سلامتستیز دولتی تعبیر نمود، در حالی که حق سلامت شهروندان در اسناد بینالمللی و حقوق داخلی دولتها مورد تأکید قرار گرفته و دولتها متعهد به تأمین سلامت شهروندان شدهاند. لکن با پیدایش کووید-19، بحرانی در حوزۀ تأمین سلامت شهروندان، گریبانگیر دولتها شده و مدیریت این بحران چالشی بیسابقه برای دولتها رقم زده است. از اینرو مقاله پیشرو درصدد ارزیابی اقدامات دولت وقت ایران در بحران یاد شده، در قالب جرایم دولتی میباشد. مواد و روش‌ها: روش تحقیق در این مقاله به صورت توصیفی-تحلیلی، و روش جمعآوری اطلاعات بهصورت کتابخانهای، با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات انجام شده است. ملاحظات اخلاقی: در مقاله پیشرو، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافته‌ها: یافتههای تحقیق مبیّن بدمدیریتیهایی است که میتواند مصداق بارز جرایم دولتی قلمداد شود. رفتارهایی که هرچند علیرغم ضررهای جبران‌ناپذیر آن صریحاً جرمانگاری نشده است، لکن استناد به قانون مانع از مسؤولیت کیفری دولت به دلیل ارتکاب رفتارهای غیرقانونی نیست. نتیجه‌گیری: امروزه نقش دولتها در حمایت از حقوق بنیادین شهروندان در ظهور بحرانهای فراگیر آشکار است و ظهور کووید-19 را میتوان یکی از مهمترین بحرانها دانست. اما در راستای مدیریت بحران یاد شده، اعمال سیاستگذاریهای ناکارآمد، قصور در عرضه خدمات درمانی شایسته، رفتارهایی است که علیرغم نقض آشکار حق سلامت شهروندان، قابلیت اضرار عمومی آن بر کسی پنهان نیست. از اینرو گزافگویی نیست که مقتولان کووید-19 را از بزهدیدگان جرایم دولتی یاد کنیم. Background and Aim: Government crimes are ostensibly legal norms that clearly violate the fundamental rights of individuals, and the ineffectiveness of the law in preventing their occurrence necessitates the criminalization of such behaviors. Today, recognition of the emerging concept of state crime is an inevitable necessity for the protection of fundamental human rights, including the right to health of citizens; however, restrictions have prevented it from being realized and governments have been exempted from criminal liability for illegal behavior. Behaviors such as widespread violations of citizens 'right to health, unfair discrimination in the provision of adequate health care can be interpreted as illegal government health crimes, while citizens' right to health is enshrined in international instruments and domestic law. Emphasis has been placed on governments committed to ensuring the health of citizens. But with the advent of Covid-19, a crisis in the health of citizens has gripped governments, and managing this crisis has posed an unprecedented challenge for governments. Therefore, the leading article seeks to evaluate the actions of the then Iranian government in the crisis in the form of government crimes. Materials and Methods: The research method in this article is descriptive-analytical, and the method of data collection is library, with reference to documents, books and articles. Ethical Considerations: In the present article, the originality of the texts, honesty and fidelity have been observed. Findings: The findings of the study indicate mismanagement that can be considered as a clear example of government crimes; Behaviors that, although not explicitly criminalized despite their irreparable harm, do not invoke the law to prevent the government from being held criminally liable for committing illegal acts. Conclusion: Today, the role of governments in protecting the fundamental rights of citizens in the emergence of pervasive crises is obvious and the emergence of Covid-19 can be considered one of the most important crises. But in order to manage this crisis, the implementation of inefficient policies, failure to provide adequate health care, are behaviors that, despite the obvious violation of citizens' right to health, its potential for public harm is not hidden from anyone, so it is an exaggeration. It is not as if we mention the victims of Covid-19 as victims of state crimes. جرم دولتی, مسؤولیت کیفری دولت, کووید-19. Government Crime, Government, Criminal Liability, Covid-19. 70 85 http://ilrjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-155-2&slc_lang=fa&sid=1 امین نصر aminnasr313@gmail.com 1003194753284600725 1003194753284600725 No M.A of Criminal Law and Criminology, Department of Law, Tiran Branch, Islamic Azad University, Tiran, Iran. کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، گروه حقوق، واحد تیران، دانشگاه آزاد اسلامی، تیران، ایران. راضیه قاسمی 1003194753284600726 1003194753284600726 Yes Assistant Professor, Department of Law, Tiran Branch, Islamic Azad University, Tiran, Iran. (Corresponding Author) استادیار، گروه حقوق، واحد تیران، دانشگاه آزاد اسلامی، تیران، ایران. (نویسنده مسؤول)