Interdisciplinary Legal Research

fa امکان سنجی فقهی مصالحه قصاص نفس با صدمه مادون نفس در پرتو عمومات ادله صلح Jurisprudential Feasibility of Settling Qisas for Life with Non-Fatal Injury in Light of the General Evidence for Sulh تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: صلح به‌عنوان نهادی بنیادین در فقه اسلامی، ابزاری مؤثر برای حل اختلافات و کاهش تنش‌های اجتماعی به شمار می‌رود. یکی از مسائل نوپدید در فقه کیفری، امکان مصالحه در قصاص نفس با صدمه مادون نفس است؛ بدین معنا که اولیای دم، به‌جای اجرای قصاص، با رضایت قاتل بر وارد ساختن آسیبی سبک‌تر توافق می‌کنند. مقاله حاضر در پی آن است که مشروعیت این نوع مصالحه را با استناد به عمومات ادله صلح بررسی و ارزیابی نماید. مواد و روش ها: روش تحقیق، توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر استنباط فقهی است. ملاحظات اخلاقی: تمامی اصول اخلاقی در نگارش این مقاله رعایت شده است. یافتهها و نتیجه گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که با وجود اختلاف نظر میان فقهای معاصر، چنین مصالحه‌ای با استناد به اطلاقات قرآن، روایات معتبر، اجماع بر اصل صلح و تأیید عقل عملی، در صورت تحقق رضایت طرفین و رعایت شرایط شرعی، مشروعیت دارد. این پژوهش با تبیین نوآورانه ظرفیت‌های نهاد صلح، امکان توسعه آن را در جرائم مستوجب قصاص نشان داده و آن را گامی در جهت تقویت عدالت ترمیمی در نظام کیفری اسلامی می‌داند.   Background and Aim: Sulh (amicable settlement) is considered a fundamental institution in Islamic jurisprudence, serving as an effective tool for resolving disputes and reducing social tensions. One emerging issue in criminal jurisprudence is the possibility of settling qisas (retaliation) for life with non-fatal injury; meaning that the victim's next of kin, instead of executing qisas, agree with the consent of the killer to inflict a lesser injury. The present article seeks to examine and evaluate the legitimacy of this type of settlement by relying on the general evidence for sulh. Materials and Methods: The research method is descriptive-analytical. Ethical Considerations: All ethical principles have been observed in writing this article. Findings and Conclusion: The findings indicate that, despite differing opinions among contemporary jurists, such a settlement is legitimate based on the unrestricted texts (itlaqat) of the Quran, authentic narrations (riwayat), the consensus (ijma`) on the principle of sulh, and the endorsement of practical reason. This legitimacy holds provided the consent of both parties is obtained and the prescribed jurisprudential conditions are met. By offering an innovative explanation of the capacities of the sulh institution, this research demonstrates the possibility of its extension to crimes requiring qisas and considers it a step towards strengthening restorative justice in the Islamic criminal system.   صلح, قصاص نفس, صدمه مادون نفس, جایگزین مجازات, فقه کیفری Sulh, Qisas for Life, Non-Fatal Injury, Alternative Punishment, Criminal Jurisprudence. 30 43 http://ilrjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-860-1&slc_lang=fa&sid=1 Reza Khan Ahmadi رضاخان احمدی ghaznawyahmadi@gmail.com 10031947532846001489 10031947532846001489 Yes PhD Candidate in Jurisprudence and Judicial Law. (Corresponding Author) دانشجوی دکتری فقه و حقوق قضایی. (نویسنده مسؤول) Jalal-eddin Ghiasi جلال الدین قیاسی jalalghiasi2001@yahoo.com 10031947532846001490 10031947532846001490 No PhD in Criminal Law and Criminology, Associate Professor and Faculty of Law, University of Qom, Qom, Iran. دکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشیار و عضو هیئت‌علمی دانشکده حقوق دانشگاه قم. Javad Habibitabar جواد حبیبی تبار javadhabibitabar@yahoo.com 10031947532846001491 10031947532846001491 No Associate Professor and Head of the Department of Jurisprudence and Judicial Law, Al-Mustafa International University, Instructor of Advanced Courses in Usul al –Fiqh and Criminal Jurisprudence at the Qom Seminary. دانشیار و مدیر گروه فقه و حقوق قضایی جامعه المصطفی العالمیه، مدرس خارج اصول و فقه جزا حوزه علمیه قم.