fa واگرایی سیاسی امت اسلامی و راهبرد مقابله با آن از منظر قرآن کریم تخصصي Special پژوهشي Research <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Mitra">جهان اسلام در عصر حاضر با چالش‌ها و بحران‌های جدی و متعددی مواجه است. یکی از مهم‌ترین این چالش‌ها واگرایی سیاسی امت اسلامی است و بقیه چالش‌ها به نوعی به این چالش برمی‌گردد. این امر عامل دوری امت اسلامی از یکدیگر شده و آسیب‌های جدی را به امت اسلامی وارد ساخته است و می‌توان گفت یکی از عوامل عقب‌افتادگی امت اسلامی واگرایی سیاسی است که جهان اسلام امروزه به آن مبتلا شده است. این واگرایی ناشی از مجموعه‌ای از عوامل پیچیده و گوناگون است که بر وحدت مسلمانان تأثیر مستقیم و غیرمستقیم گذاشته است. اختلافات داخلی، فرقه‌گرایی، ملی‌گرایی، دخالت‌های خارجی، دنیاگرایی و داشتن سوءظن‌های متقابل نسبت به یکدیگر، ازجمله مهم‌ترین این عوامل در کشورهای اسلامی هستند. بر اندیشمندان اسلامی است که این موضوع را از منظر قرآن کریم ارزیابی نموده و برای برون‌رفت از این وضعیت نا خوشایند با تمسک به قرآن کریم و آموزه‌های دینی اراده راهکار نمایند تا امت اسلامی از این وضعیت نجات پیدا کرده، به وحدت و همگرایی اسلامی برسند. این مقاله با رویکرد تحلیلی - توصیفی و استناد به آموزه‌های قرآن کریم به بررسی راهبردهای مقابله با واگرایی سیاسی در جهان اسلام می‌پردازد. فرض پژوهش بر این است که واگرایی سیاسی به دو دسته عوامل درونی و بیرونی تقسیم می‌شود. عوامل درونی شامل قوم‌گرایی، مذهب‌گرایی، نژادپرستی، ملی‌گرایی و داشتن سوءظن‌های متقابل نسبت به یکدیگر است، درحالی‌که عوامل بیرونی به توطئه‌های استعمار و استکبار و دخالت آن‌ها در کشورهای اسلامی آن‌ها مرتبط می‌شود. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که برای غلبه بر این چالش و دستیابی به وحدت اسلامی، ضروری است که به راهبردهایی مبتنی‌بر آموزه‌های قرآن کریم و سیره اهل بیت (ع) توجه شود. این راهبردها شامل دعوت به وحدت، با محوریت قرآن کریم، پرهیز از طرح مسائل اختلاف‌انگیز، جلوگیری از سلطه بیگانگان بر جوامع اسلامی، تأکید بر عدالت اجتماعی و برجسته‌سازی مشترکات مذاهب اسلامی می‌باشد. هدف نهایی این مقاله ارائه راهکارهای عملی است که بتواند به تقویت همبستگی میان مسلمانان و ایجاد بستری مناسب برای همکاری و هم‌‌پذیری در جوامع اسلامی منجر شود. با این رویکرد، می‌توان از آسیب‌های ناشی از واگرایی سیاسی جلوگیری کرده و افق‌های جدیدی را برای وحدت و همبستگی در دنیای اسلام گشود.</span></span></span> <p data-end="465" data-start="68" style="text-align: justify;"><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:">The contemporary Islamic world faces numerous challenges, the most significant of which is political divergence among Muslim countries. This division&mdash;rooted in internal factors such as ethnic and sectarian conflicts, nationalism, racism, and mutual distrust, as well as external interference and colonial policies&mdash;has weakened unity and harmed political and social structures in Islamic societies. Using an analytical&ndash;descriptive approach and referring to Qur&rsquo;anic teachings, this article outlines strategies to address this issue. The study argues that overcoming political challenges is possible through returning to the Qur&rsquo;an, the teachings of the Ahl al-Bayt (PBUT), and strengthening shared religious principles. Key strategies include promoting unity based on the Qur&rsquo;an, avoiding divisive issues, enhancing social justice, emphasizing commonalities among Islamic schools, and resisting foreign influence. The aim is to provide practical solutions to reinforce solidarity among Muslims and create the conditions needed for greater unity and cooperation in the Islamic world.</span></span></span></p> قرآن کریم, راهبرد, واگرایی سیاسی, همگرایی, امت اسلامی. Holy Quran, Strategy, Political Divergence, Convergence, Islamic Ummah 31 43 http://ilrjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1056-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Asef Hosseini سید آصف حسینی 10031947532846001329 10031947532846001329 Yes Ph.D, Al-Mustafa International University, Qom, Iran. دکتری، دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. Mohammad Ali Qasemi محمدعلی قاسمی 10031947532846001330 10031947532846001330 No استادیار، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. محمد حسین رفیعی 10031947532846001331 10031947532846001331 No Assistant Professor, Al-Mustafa International University, Qom, Iran. استادیار، دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.