fa امکان‌سنجی اعتبار قرارداد مشارکت در ساخت املاک موقوفه در فقه و حقوق ایران با تکیه بر آرای محاکم تخصصي Special پژوهشي Research <span style="line-height:2;"><span style="font-size:11pt"><span style="background:#f2f2f2"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:Mitra">قرارداد مشارکت در ساخت به‌عنوان یکی از قراردادهای نوظهور در عرصه ساخت‌وساز، در اموال غیرمنقول شخصی از گستره کاربرد وسیعی برخوردار گردیده است، اما در ارتباط با املاک موقوفه، باتوجه به ماهیت ویژه نهاد وقف و محدودیت‌های شرعی و حقوقی ناشی از آن، پرسش‌ها و چالش‌های متعددی در عرصه‌های فقهی و حقوقی مطرح شده است. این پژوهش با روش تحلیلی - توصیفی و با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای، در پی بررسی امکان انعقاد قرارداد مشارکت در ساخت نسبت به املاک موقوفه از دیدگاه فقه امامیه و حقوق ایران است. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که قرارداد مشارکت در ساخت، علی‌رغم فقدان پیشینه صریح در متون فقهی، با استناد به عمومات ادله صحت عقود، اصل حاکمیت اراده و آزادی قراردادی (ماده ۱۰ ق.م) و نیز ارتکازات عرفی، می‌تواند به‌عنوان عقدی مستقل و لازم پذیرفته شود. در عین حال، صحت انعقاد این قرارداد درباره املاک موقوفه، منوط به رعایت شرایط ماهوی وقف، حفظ اصل عین موقوفه، عدم تضییع حقوق موقوف‌علیهم و نیز تبعیت از مقررات خاص نهادهای متولی وقف است. این مقاله همچنین با واکاوی آرای مراجع قضایی، درصدد ارائه راهکارهایی جهت کاهش اختلافات و نیل به وحدت رویه قضایی در دعاوی مرتبط می‌باشد</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:Mitra">.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</span> <table class="MsoTableGrid" style="border-collapse:collapse; border:none"> <tbody> <tr> <td style="width:461px; padding:0in 7px 0in 7px; height:124px"><span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="EN" style="font-size:11.0pt">The joint‑venture construction contract, as one of the emerging contractual arrangements in the construction sector, has gained wide application with respect to privately owned real estate. However, regarding endowed (waqf) properties, given the special nature of the waqf institution and the religious and legal restrictions arising from it, numerous questions and challenges have been raised in jurisprudential and legal contexts. This study, using a descriptive‑analytical method and relying on library sources, seeks to examine the feasibility of concluding a joint‑venture construction contract for endowed properties from the perspective of Imamiyyah jurisprudence and Iranian law. The findings indicate that despite the absence of an explicit precedent for such contracts in classical jurisprudential texts, the joint‑venture construction contract can be recognized as an independent and binding contract by invoking the general evidences supporting the validity of contracts, the principle of freedom of will and contractual autonomy (Article 10 of the Civil Code), as well as established customary practices. At the same time, the validity of concluding such contracts with respect to endowed properties is contingent upon observing the substantive conditions of waqf, preserving the original endowed corpus, avoiding any impairment of the beneficiaries&rsquo; rights, and complying with the specific regulations governing the waqf‑managing institutions. This article also analyzes judicial rulings and seeks to propose solutions to reduce disputes and to promote judicial consistency in related cases</span></span></span></td> </tr> </tbody> </table> قرارداد مشارکت در ساخت, املاک موقوفه, وقف, فقه امامیه, حقوق ایران, آرای محاکم int Venture Construction Contract, Endowed (Waqf) Properties, Waqf, Imamiyyah Jurisprudence, Iranian Law, Judicial Rulings. 21 39 http://ilrjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1155-2&slc_lang=fa&sid=1 Javad Habibi tabar جواد حبیبی تبار 10031947532846001385 10031947532846001385 Yes Associate Professor, Department of Jurisprudence and Law, Al-Mustafa International University, Qom, Iran. (Corresponding Author) دانشیار، گروه فقه و حقوق قضایی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. (نویسنده مسؤول) Siamak Qiasi Saraki سیامک قیاسی سررکی 10031947532846001386 10031947532846001386 No Assistant Professor, Department of Law, Al-Mustafa International University, Qom, Iran. استادیار، گروه حقوق، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. Ali Asghar Ebrahimi علی اصغر ابراهیمی 10031947532846001387 10031947532846001387 No Ph.D Student inPrivate Law, Al-Mustafa International University, Qom, Iran دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.