1- دکتری، دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. 2- استادیار، دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.
چکیده: (295 مشاهده)
جهان اسلام در طول تاریخ و همچنین در دوران معاصر با چالشها و مسائل متعددی روبهرو بوده است. یکی از مهمترین این چالشها، مسأله مداخله کشورها در امور داخلی یکدیگر است که از نظر هدف به دو دسته تقسیم میشود: مداخله با انگیزههای انساندوستانه و مداخله با اهداف قدرتمحور. دسته نخست، مشروع و قانونی تلقی میگردد، درحالیکه دسته دوم غیرمشروع و مغایر با موازین حقوقی است. این پژوهش با بهرهگیری از روش تحلیلی - توصیفی و با استناد به آیات قرآن کریم و اصول حقوق بینالملل، به بررسی مداخله مشروع میپردازد. یافته تحقیق این است که از منظر قرآن، مداخله در امور داخلی کشور دیگر تنها درصورتی مشروعیت دارد که درجهت تحقق ارزشهای انسانی مانند جهاد، دفاع مشروع، نجات مستضعفان، حمایت از ستمدیدگان و صیانت از حقوق شهروندان باشد. در نظام حقوق بینالملل نیز مداخله تنها در دو قالب مجاز شمرده شده است: دفاع مشروع مطابق ماده ۵۱ منشور ملل متحد و اقدام با مجوز شورای امنیت. همچنین بررسیهای انجامشده نشان میدهد که مداخله مشروع، واجد شرایطی همچون نیت پاک، روش قانونی، هدف متعالی، حفظ جان و حقوق انسانها، مقابله با تجاوز نظامی و پایبندی به کرامت انسانی است و باید براساس آموزههای جهاد، امربهمعروف و نهیازمنکر یا در چهارچوب دفاع مشروع و قطعنامههای شورای امنیت صورت پذیرد.
Mohammadi N, Rafiei M H, Tousi H R. Legitimate Intervention from the Perspective of the Holy Quran and International Law. ILR 2025; 6 (4) : 5 URL: http://ilrjournal.ir/article-1-310-fa.html
محمدی نعیم، رفیعی محمدحسین، طوسی حمیدرضا. مداخله مشروع از نگاه قرآن کریم و حقوق بینالملل. پژوهشهای حقوقی میانرشتهای. 1404; 6 (4) :61-72