1- دکتری، دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. 2- استادیار، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. 3- استادیار، دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.
چکیده: (335 مشاهده)
جهان اسلام در عصر حاضر با چالشها و بحرانهای جدی و متعددی مواجه است. یکی از مهمترین این چالشها واگرایی سیاسی امت اسلامی است و بقیه چالشها به نوعی به این چالش برمیگردد. این امر عامل دوری امت اسلامی از یکدیگر شده و آسیبهای جدی را به امت اسلامی وارد ساخته است و میتوان گفت یکی از عوامل عقبافتادگی امت اسلامی واگرایی سیاسی است که جهان اسلام امروزه به آن مبتلا شده است. این واگرایی ناشی از مجموعهای از عوامل پیچیده و گوناگون است که بر وحدت مسلمانان تأثیر مستقیم و غیرمستقیم گذاشته است. اختلافات داخلی، فرقهگرایی، ملیگرایی، دخالتهای خارجی، دنیاگرایی و داشتن سوءظنهای متقابل نسبت به یکدیگر، ازجمله مهمترین این عوامل در کشورهای اسلامی هستند. بر اندیشمندان اسلامی است که این موضوع را از منظر قرآن کریم ارزیابی نموده و برای برونرفت از این وضعیت نا خوشایند با تمسک به قرآن کریم و آموزههای دینی اراده راهکار نمایند تا امت اسلامی از این وضعیت نجات پیدا کرده، به وحدت و همگرایی اسلامی برسند. این مقاله با رویکرد تحلیلی - توصیفی و استناد به آموزههای قرآن کریم به بررسی راهبردهای مقابله با واگرایی سیاسی در جهان اسلام میپردازد. فرض پژوهش بر این است که واگرایی سیاسی به دو دسته عوامل درونی و بیرونی تقسیم میشود. عوامل درونی شامل قومگرایی، مذهبگرایی، نژادپرستی، ملیگرایی و داشتن سوءظنهای متقابل نسبت به یکدیگر است، درحالیکه عوامل بیرونی به توطئههای استعمار و استکبار و دخالت آنها در کشورهای اسلامی آنها مرتبط میشود. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که برای غلبه بر این چالش و دستیابی به وحدت اسلامی، ضروری است که به راهبردهایی مبتنیبر آموزههای قرآن کریم و سیره اهل بیت (ع) توجه شود. این راهبردها شامل دعوت به وحدت، با محوریت قرآن کریم، پرهیز از طرح مسائل اختلافانگیز، جلوگیری از سلطه بیگانگان بر جوامع اسلامی، تأکید بر عدالت اجتماعی و برجستهسازی مشترکات مذاهب اسلامی میباشد. هدف نهایی این مقاله ارائه راهکارهای عملی است که بتواند به تقویت همبستگی میان مسلمانان و ایجاد بستری مناسب برای همکاری و همپذیری در جوامع اسلامی منجر شود. با این رویکرد، میتوان از آسیبهای ناشی از واگرایی سیاسی جلوگیری کرده و افقهای جدیدی را برای وحدت و همبستگی در دنیای اسلام گشود.
Hosseini S A, Qasemi M A. The Political Divergence of the Islamic Ummah and the Strategy to Confront it from the Perspective of the Holy Quran. ILR 2025; 6 (4) : 3 URL: http://ilrjournal.ir/article-1-313-fa.html
حسینی سید آصف، قاسمی محمدعلی، رفیعی محمد حسین. واگرایی سیاسی امت اسلامی و راهبرد مقابله با آن از منظر قرآن کریم. پژوهشهای حقوقی میانرشتهای. 1404; 6 (4) :31-43
.png)
