1- دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. (نویسنده مسؤول) 2- دانشیار، گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
چکیده: (199 مشاهده)
مسؤولیت مدنی ناشی از تولید و توزیع محصولات معیوب، یکی از مهمترین مباحث در حوزه حقوق مصرفکننده و حمایت از زیاندیدگان است. در این نوع مسؤولیت، تمرکز بر جبران خسارات ناشی از مصرف کالاهای ناسالم یا دارای نقص ایمنی است، نه صرفاً اثبات تقصیر تولیدکننده. در بسیاری موارد، بهویژه در نظامهای نوین حقوقی، مسؤولیت تولیدکننده ممکن است بدون نیاز به اثبات تقصیر و صرفاً برمبنای وجود عیب در کالا برقرار گردد. این روند موجب توسعه نهادهای حمایتی و افزایش بار مسؤولیت برعهده تولیدکنندگان و توزیعکنندگان شده است.در پژوهش حاضر، با تکیه بر مفاهیم بنیادین مسؤولیت مدنی، شرایط تحقق این مسؤولیت در قبال محصولات معیوب بررسی شده و ابعاد حقوقی آن در چهارچوب قوانین موجود در ایران تحلیل میگردد. مفهوم عیب، نقش هشدارها، الزامات ایمنی و حدود مسؤولیت تولیدکننده و سایر عوامل در زنجیره توزیع، ازجمله محورهای اصلی این بررسی است. همچنین تلاش شده است تا خلأهای تقنینی و اجرایی در حقوق داخلی که مانع از تحقق حمایت مؤثر از مصرفکننده میشود، شناسایی گردد. نتایج پژوهش بیانگر آن است که باوجود پیشبینی برخی مقررات حمایتی در قوانین داخلی، نبود قانون جامع و یکپارچه در زمینه مسؤولیت ناشی از محصولات معیوب، زمینه بروز تفسیرهای گوناگون و محدودیت در جبران کامل خسارات را فراهم آورده است. ازاینرو، تقویت سازوکارهای نظارتی، تدوین مقررات روشن و الزامآور برای تولیدکنندگان و ارتقای آگاهی مصرفکنندگان، از مهمترین راهکارهای تحقق مسؤولیتپذیری مؤثر در این حوزه محسوب میگردد.