دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خانواده دانشگاه امام صادق(ع) پردیس خواهران، تهران، ایران.
چکیده: (8 مشاهده)
تحول محیطهای بازی کودکان از فضاهای فیزیکی به بسترهای دیجیتال، ماهیت حق بر بازی را با چالشهای بنیادین حقوقی مواجه ساخته است. اگرچه اسناد بینالمللی، بهویژه ماده ۳۱ کنوانسیون حقوق کودک، بر شناسایی حق بر بازی تأکید دارند، اما چارچوبهای حقوقی موجود عمدتاً این حق را از منظر امکان دسترسی به بازی تحلیل کرده و کمتر به ویژگیهای ساختاری محیطهای دیجیتال پرداختهاند. پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و با بهرهگیری از منابع کتابخانهای، اسناد بینالمللی و رویکرد تطبیقی، در صدد باز تعریف حق بر بازی کودک در محیطهای دیجیتال و تبیین الزامات تقنینی و تنظیمگری آن در نظام حقوقی ایران است. نوآوری مقاله در این است که حق بر بازی را نه صرفاً بهعنوان آزادی کودک برای استفاده از بازیهای دیجیتال، بلکه بهعنوان حقی بر برخورداری از محیط بازی منصفانه، ایمن، غیر دستکاریگر و متناسب با رشد کودک تفسیر میکند. بر این مبنا، تهدیدهایی همچون طراحیهای اعتیادآور، الگوهای تجاری مبتنی بر جلب حداکثری توجه، تبلیغات پنهان، خریدهای درونبرنامهای، بهرهبرداری از دادههای شخصی و سازوکارهای اقناعی، صرفاً مخاطرات فنی یا اخلاقی تلقی نمیشوند، بلکه میتوانند مصادیقی از نقض حق بر بازی محسوب شوند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نظام حقوقی ایران، علیرغم برخورداری از ظرفیتهایی در قانون اساسی، قانون حمایت از اطفال و نوجوانان و قواعد عام حمایت از مصرفکننده، فاقد چارچوب اختصاصی برای تنظیمگری بازیها و خدمات دیجیتال کودکمحور است. از اینرو، مقاله با ارائه الگویی مبتنی بر تعهدات پیشینی دولت و ارائهدهندگان خدمات دیجیتال، پیشنهاد میکند حق بر بازی بهعنوان یکی از مبانی مستقل تنظیمگری محیطهای دیجیتال کودکان در فرآیند قانونگذاری و سیاستگذاری عمومی مورد شناسایی قرار گیرد.
Jahanfar N. Analysis of the Dimensions of the Child’s Right to Play in Digital Environments and the Legislative and Regulatory Requirements within the Iranian Legal System. ILR 2026; 7 (3) : 8 URL: http://ilrjournal.ir/article-1-350-fa.html
جهان فر نگین. تحلیل ابعاد حق بر بازی کودک در محیطهای دیجیتال و الزامات تقنینی و تنظیم-گری در نظام حقوقی ایران. پژوهشهای حقوقی میانرشتهای. 1405; 7 (3) :82-93