از جمله قراردادهایی که پس از ظهور و شناساییِ نظام‌مند حقوق مالکیت فکری و به‌طور خاص در لایحهی تجارت ایران بدان تصریح گردیده، قرارداد فرانچایز است. این قرارداد، رابطه‌ای حقوقی است میان امتیاز دهنده، به‌عنوان دارنده حقوق مالکیت فکری از یک‌سو، و امتیاز گیرنده از سوی دیگر که به‌منظور بهره‌برداری از پاره‌ای حقوق مالکیت فکری متعلق به امتیاز دهنده، برای مدتی معین منعقد می‌گردد. این قرارداد به‌صورت امروزی، فاقد پیشینه در منابع فقهی است و از همین رو تا پیش از تصویب لایحهی تجارت ایران، در قوانین موضوعه کشور بدان اشاره‌ای نشده بود. این مقاله با اتخاذ روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به مبانی فقهی-حقوقی، می‌کوشد ضمن تحلیل و احراز مشروعیت، به نقد و ارزیابی تقنینی مرحلهی پیش‌قراردادی نهاد فرانچایز در لایحهی تجارت بپردازد. برآیند پژوهش حکایت از آن دارد که مواد پیش‌قراردادی لایحهی تجارت، هر چند در کلیّت خود با اصول و موازین حقوق اسلامی سازگاری و همخوانی دارد، اما در پاره‌ای موارد کاستی‌ها و ابهاماتی وجود دارد که ضرورت اصلاح، تکمیل، الحاق تبصره‌های تفسیری یا حتی افزودن ماده‌ای مستقل را ایجاب می‌کند؛ بدین‌سان، تحقق رقابتی مشروع و کارآمد در شبکۀ فرانچایز، در گرو بازنگری و تدقیق مقررات موجود خواهد بود.
Nejati Fard A, Qiasi Sarki S, Entezari Najafabadi A. A Jurisprudential and Legal Analysis of the Franchise Institution in Light of the Iranian Commercial Bill (With an Emphasis on the Pre-contractual Phase). ILR 2026; 7 (5) : 7 URL: http://ilrjournal.ir/article-1-397-fa.html
نجاتی فرد علی، قیاسی سرکی سیامک، انتظاری نجف آبادی علیرضا. واکاوی فقهی و حقوقی نهاد فرانچایز در پرتو لایحهی تجارت ایران (با تأکید بر مرحلهی پیش‌قراردادی). پژوهش‌های حقوقی میان‌رشته‌ای. 1405; 7 (5) :87-99
.png)
