|
مسؤولیت حقوقی الگوریتم هوش مصنوعی در تصمیمگیریها و جایگاه حقوقی کاربر
|
| زهرا صالحی1، آیدا مخترع2 |
1- دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق مالی اقتصادی موسسه آپادانا، شیراز، ایران.
2- استادیار و عضو هیأت علمی موسسه آموزش عالی آپادانا، شیراز، ایران. (نویسنده مسؤول) |
|
|
چکیده: (9 مشاهده) |
گسترش روزافزون سامانههای هوش مصنوعی در فرایندهای تصمیمگیری حساس، چالشهای بنیادینی را در حوزۀ مسؤولیت مدنی و جایگاه حقوقی کاربران ایجاد کرده است. این پژوهش با هدف واکاوی مبانی و چالشهای انتساب مسؤولیت ناشی از تصمیمات الگوریتمی و ارزیابی کفایت قواعد سنتی حقوقی انجام شده است. روش تحقیق توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانهای و بررسی تطبیقی مقررات نظامهای حقوقی پیشرو، بهویژه اتحادیه اروپا، است. یافتهها نشان میدهد که مفاهیم کلاسیکی همچون تقصیر، رابطه سببیت و پیشبینیپذیری دیگر توان تبیین دقیق مسؤولیت در بستر فناوریهای یادگیرنده را ندارند و بدون بازنگری در این مفاهیم، امکان جبران خسارت زیاندیدگان بهطور جدی محدود میشود. نتایج همچنین آشکار ساخت که کاربران، بهعنوان طرفین ذینفع در فرایند تصمیمگیری هوش مصنوعی، نیازمند شناسایی حقوق بنیادینی مانند حق آگاهی، حق اعتراض و حق بازبینی انسانی هستند تا تعادل حقوقی میان آنان و ارائهدهندگان خدمات برقرار شود. مطالعه تطبیقی نشان داد که تدوین قواعد الزامآور و ساختارمند و بهرهگیری از رویکرد چندلایه مبتنی بر مسؤولیت نهادی، سازوکارهای حمایتی و هماهنگی بینالمللی ضرورتی اجتنابناپذیر است. نتیجه کلی پژوهش آن است که تنها از رهگذر چنین چارچوبی میتوان عدالت، شفافیت و کارآمدی جبرانی را در فضای دیجیتال تضمین کرد.
|
شمارهی مقاله: 3 |
| واژههای کلیدی: هوش مصنوعی، مسؤولیت مدنی، حقوق کاربران، تصمیمات الگوریتمی، قواعد حقوقی. |
|
|
متن کامل [PDF 970 kb]
(1 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
عمومى
دریافت: 1404/9/24 | ویرایش نهایی: 1405/5/29 | پذیرش: 1405/1/30 | انتشار: 1405/7/1
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
.png)
